Thomas werkt op de techniekdagbesteding van Helden in IT aan een bijzonder project: een AI-systeem dat tweedehands boeken kan beoordelen op beschadigingen. Het begon met een vraag uit de praktijk, waarop Thomas een slimme combinatie van hardware, software en kunstmatige intelligentie ontwikkelde. Er ontstond een project waarin Thomas zijn technische talent, creativiteit en doorzettingsvermogen volop kwijt kon.
Van systeembeheer naar AI
Eerder werkte Thomas als systeembeheerder. Toen hij in een burn-out terechtkwam en zijn contract niet werd verlengd, besefte hij dat doorgaan op dezelfde manier niet meer lukte. Hoewel er vanuit zijn ervaring als systeembeheerder wel kansen op werk waren, merkte hij dat solliciteren veel stress opleverde. Zelfs een mail sturen naar een recruiter of naar een sollicitatiegesprek gaan voelde als een enorme drempel.
Thomas had door dat er mentaal iets niet helemaal klopte, en koos er daarom voor om eerst aan zijn mentale gezondheid te werken. Via een Werkfit-traject kwam hij uiteindelijk bij Helden in IT terecht. Terwijl hij herstelde van zijn burn-out, kon hij zich richten op een gebied dat zijn interesse al enkele jaren wekte, namelijk dat van AI.
Concrete vraag vanuit de praktijk
Het idee voor het AI-systeem kwam voort uit een concrete vraag. Dave, directeur van Helden in IT en coach, kent iemand die tweedehands boeken doorverkoopt. Bij zulke boeken moet beoordeeld worden in welke staat ze zijn. Is het boek als nieuw? Gebruikt? Of duidelijk beschadigd? Normaal gesproken gebeurt het beoordelen met de hand en op het oog. Dat kost tijd, zeker als het om duizenden boeken gaat. De vraag hierbij was simpel: kan dit met AI gedaan worden? Zonder aarzeling was het antwoord van Thomas: ja, en hij wilde wel uitzoeken hoe precies.
Inmiddels werkt hij al bijna een jaar aan het systeem. En hoe gaat dit boeken beoordelen met AI in zijn werk? Het project combineert verschillende onderdelen. Een scanner maakt een afbeelding van de achterkant van het boek. Een camera legt de voorkant vast. Daarna snijdt Thomas digitaal precies het boek uit de afbeeldingen. Ook de vier hoeken snijdt hij per afbeelding apart uit. Zo ontstaan er in totaal tien afbeeldingen: de voor- en achterkant plus de hoeken van beide kanten.
Die beelden worden vervolgens doorgestuurd naar een AI-model dat afbeeldingen kan beschrijven. Het model krijgt per afbeelding gerichte vragen. Ziet het schade? Gaat het om een vlek, een kras, een buts of iets anders? Op basis daarvan krijgt ieder deel van het boek van het AI-model een beoordeling. Vervolgens worden de tien losse beoordelingen samengebracht tot één eindscore: ‘beschadigd’, ‘gebruikt’ of ‘als nieuw’.
Zelf gebouwd, met hulp van AI
Extra bijzonder aan dit project is dat Thomas de software zelf heeft geschreven. Hij gebruikt daarbij AI als hulpmiddel. Niet alleen om boeken te beoordelen, maar ook om het programmeerwerk mogelijk te maken.
Thomas was thuis al langer bezig met kunstmatige intelligentie. Vooral toen het mogelijk werd om AI-modellen lokaal op een eigen computer te draaien, wist hij: hier wil ik iets mee doen. Een dergelijk AI-model dat hij nu gebruikt voor het beoordelen van boeken, heeft hij van de website Hugging Face gedownload. Voor hem voelde AI als een ontbrekend puzzelstuk. Hij vindt het leuk om dingen te maken, maar programmeren op de traditionele manier lag hem minder. Met AI werd het ineens mogelijk om zijn ideeën veel sneller om te zetten in werkende software.
De uitdaging: snelheid én nauwkeurigheid
Het systeem werkt inmiddels, de functionaliteit is er. Toch is Thomas nog niet klaar. De grootste uitdaging zit op dit moment in de snelheid. Vanaf het moment dat een boek op de scanner ligt en de AI-software begint met analyseren, duurt het om precies te zijn veertien seconden voordat er een score aan het boek gegeven is. Dat klinkt misschien niet eens bijzonder traag, maar wil je vele boeken door het systeem laten analyseren, dan zal het sneller moeten. Tegelijk mag die snelheid niet ten koste gaan van de nauwkeurigheid.
Daar zit met name de technische puzzel. Thomas heeft het systeem afgestemd op precisie. Het moet zo vaak mogelijk een goed en consistent antwoord geven. Maar AI blijft, zoals hij het zelf mooi uitlegt, “tamelijk accuraat dobbelstenen gooien”, en is dus nooit honderd procent perfect. Zo zitten er ook verschillen tussen beoordelingen van verschillende mensen. De één vindt een hoekje nog “als nieuw”, terwijl een ander het boek al “gebruikt” noemt. Volledige zekerheid bestaat dus niet, of je nu een mens, AI of een andere techniek gebruikt.
De kunst is om een systeem te maken dat betrouwbaar genoeg is, snel genoeg werkt en praktisch inzetbaar blijft. Daarbij spelen ook kosten een rol. Snellere hardware kan helpen, maar de vraag is steeds: hoeveel kost het om er weer een seconde vanaf te halen?
Uitvinden met software en hardware
Wat Thomas het leukste vindt aan dit project? Dat hij een probleem krijgt voorgelegd en dat mag oplossen met technologie. Als kind droomde hij ervan om uitvinder te worden. In feite maakt hij die droom waar met dit project. De uitdaging zit hem voor Thomas in het realiseren van een zo simpel mogelijke oplossing voor een complex probleem, waarvoor hij een combinatie van software en hardware gebruikt.
Hoewel Thomas veel zelfstandig doet, is de omgeving van Helden in IT wel belangrijk. Soms helpt het om een vraag te kunnen stellen, of iemand mee te laten denken. Dat kan wat Thomas betreft zowel begeleider Sander zijn als een andere deelnemer op de dagbesteding. Iemand hoeft niet direct de technische oplossing te hebben: een extra setje ogen kan al nieuwe ideeën opleveren.
Een toekomst met AI
Voor Thomas is AI geen tijdelijke interesse. Hij verwacht dat hij er nog jarenlang, zelfs tot in zijn “grijze jaren”, mee bezig zal zijn. Hij ziet niet snel gebeuren dat AI verdwijnt of dat de ontwikkeling van AI stopt.
Op bepaalde gebieden is AI volgens Thomas duidelijk beter dan andere technieken die we nu hebben, waarbij je kunt denken aan beeldherkenning. Tegelijkertijd vindt hij het mooie en interessante aan AI dat het erg breed is en het vooralsnog niet duidelijk is welke kant het zich op beweegt. Wat de precieze toepassingsmogelijkheden in de toekomst worden, staat dus nog niet vast.
Bij Helden in IT krijgt Thomas de ruimte om zijn kwaliteiten verder te ontwikkelen. Zijn project laat zien wat er kan gebeuren als iemand de kans krijgt om vanuit eigen interesse en talent aan een echte uitdaging te werken. Dan ontstaat er niet alleen een slim systeem voor boekbeoordeling, maar ook groei, zelfvertrouwen en nieuw perspectief.
Misschien is dat wel de kern van techniekdagbesteding bij Helden in IT: ontdekken wat iemand kan, waar iemands energie zit en hoe technologie kan helpen om mogelijkheden zichtbaar te maken. Bij Thomas komt dat prachtig samen in één project. Een scanner, een camera, een AI-model en vooral een nieuwsgierige maker die blijft zoeken naar de beste oplossing.